Mijn laatste bijdrages

woensdag 29 juni 2011

Ontwerpprincipes Keten

De contentketen is ingewikkeld, zeker als het de digitale contentketen betreft. Het is al moeilijk genoeg de huidige contentketen te analyseren, laat staan een toekomstbestendige keten te ontwerpen. Om een goed zicht te krijgen op de keten is het lezen van de verkenning "Ketensamenwerking in het Onderwijsveld" (Kool & Bekkers, 2009) absoluut de moeite waard. Misschien kent iedereen dit onderzoek al, maar ik was 'm nog niet eerder tegengekomen...  In dit onderzoek worden ontwerpprincipes van de keten genoemd.

Ketenkenmerken
Ketens zijn horizontale relaties tussen autonome organisaties. Geen van de organisaties heeft de formele bevoegdheid om andere organisaties haar wil op te leggen. Volgens Kool en Bekkers hebben ketens drie kenmerken:
  1. Ketens zijn dynamisch
  2. Er ontbreken klassieke hiërarchische verhoudingen 
  3. Ketens hebben een complex karakter (belangen kunnen onduidelijk of tegengesteld zijn, partijen hebben de beschikking over uiteenlopende hulpbronnen als informatie en financiën en er is sprake van een continu spanningsveld tussen autonomie en afhankelijkheid.
Ontwerpprincipes
Wil je een gedegen (content)keten opzetten zijn er een aantal ontwerpprincipes waar van uitgegaan moet worden. Kool en Bekkers noemen de volgende 12 ontwerpprincipes:
  1. In de keten is sprake van onderkenning van autonomie en wederzijdse afhankelijkheden
  2. In de keten is sprake van een gezamenlijk erkende maatschappelijke opgave die te hand genomen moet worden
  3. In de keten is sprake van (bereidheid tot) samenwerking
  4. In de keten is sprake van vertrouwen tussen de ketenpartners
  5. In de keten is sprake van onderkenning van multirationaliteit 
  6. In de keten zijn afspraken gemaakt om de uitwisseling van informatie te faciliteren (formalisatie) 
  7. In de keten is standaardisatie een belangrijke opgave 
  8. In de keten is de regie belegd bij ketenregisseurs
  9. In de keten is sprake van een flexibele informatie-infrastructuur 
  10. In de keten is de ontwikkeling van nieuwe initiatieven een gefaseerd traject 
  11. In de keten is er consensus over de verdeling van de kosten en baten over de ketenpartners.
In het onderzoek wordt dieper ingegaan op de afzonderlijke principes. In grote lijnen is vertrouwen een heel belangrijk principe. Daarnaast moet er gestandaardiseerd worden: standaardiseer wat moet en niet wat kan.

Stand van zaken juni 2011
Ik heb het idee dat op dit moment de ontwerpprincipes wel duidelijk op het netvlies staan, maar dat een aantal principes nog niet uit de verf komen.
Zo is de standaardisatie is nog een heikel punt [7]. De scholen willen de keten rond en met de Entreefederatie bouwen, terwijl op dit moment het daadwerkelijk koppelen van Entree aan uitgevers nog niet echt soepel verloopt.
Enige frustratie rond de Entree-koppeling en het toevoegen van nieuwe procedures (de zogenaamde 'Sanitycheck') door uitgevers begint overigens wel de kop op te steken bij de ROC6-scholen: er is een continu spanningsveld tussen autonomie en afhankelijkheid [1]
Het hele ketenregieverhaal [8] moet nog op poten gezet worden, terwijl over de verdeling van kosten en baten [11] nog niet echt gesproken is.

Ondanks een overlegcyclus van meer dan een jaar, ontwerpen en testen blijft de contentketen een houtje-touwtje verhaal waarin tot nu toe het federatieve model niet de plaats krijgt die het verdient. Laten we hopen dat dit najaar de scholen hun vraag in het saMBO-ICT traject duidelijk kunnen definiëren, zodat we in februari  helder zicht hebben op een contentketen die problemen oplost in plaats van creëert.

donderdag 23 juni 2011

Uitgevers, instellingen en brancheorganisaties om de Ronde Tafel

Het was het een topdag dinsdag de 21ste juni 2011 voor contentketengeïnteresseerden. 's Middags organiseerde ECK2 een brainstormsessie over de toegang tot digitale hulpmiddelen, ’s avonds was saMBOict aan de beurt. Zo gebeurt er jaren niets, zo kun je er een dagtaak aan hebben.

In Zeist kwamen op initiatief van saMBOict en de GEU uitgevers, brancheorganisaties en instellingen uit het MBO bij elkaar met het doel elkaar beter te leren kennen. In een ‘Ronde tafel’ werd met elkaar gedeeld wat de problemen zijn in de contentketen. Daarnaast werden er oplossingsrichtingen aangedragen.

Er is de afgelopen tijd al een aantal initiatieven geweest, er zijn plannen gemaakt, er is veel gepraat: het wordt nu tijd om concrete oplossingen voor concrete problemen te vinden. Kunnen we nu van al die afzonderlijke bouwstenen en initiatieven (denk aan edupoort, eduroute, contentcorner, wikiwijs, ECK2, ROC6, tripleA, …) een huis bouwen? Jawel, vond Jan Bartling van saMBOict, als we maar een goed bouwplan hebben!Uitgevers en scholen ervaren veel problemen in de contentketen. Wat zijn volgens hen nu de oorzaken van deze problemen?

  1. Afdelingen die in de loop van de tijd met dit probleem te maken hebben gekregen bewaken hun bemoeienis. Doorbreken hiervan is lastig. Denk aan de veranderende rol van de ictafdeling 
  2. Ictvaardigheden van docenten
  3. Validatie in de keten: wie is wie, wat mag hij of zij 
  4. Ondoorzichtige keten. We missen ketenregie en -beheer
  5. Toegang is 'naatje'. Dit heeft te maken met de complexiteit van de keten.
  6. Niemand is probleemeigenaar
  7. Bij boekenuitlevering stoppen veel processen na de levering. Ictprocessen blijven maar lopen. 
  8. Er is een groot aantal applicaties op een school. Er werd een getal van 1600 stuks genoemd. 
  9. Autonomie vd docent op samenstelling boekenlijst.
  10. De toegang is niet eenduidig
  11. Er mist een leermiddelenbeleid op de scholen
Bij een aantal oorzaken kun je wel wat vraagtekens plaatsen. Moet de docent ictvaardiger worden of moet de keten simpeler? De autonomie is lastig, maar tevens een groot goed, etc.

Aanwezige uitgevers en instellingen kwamen tenslotte tot een aantal lossingen voor deze problemen. Zie ook de afbeeldingen in deze blog. SaMBOict heeft aangegeven, samen met kennisnet, met deze oplossingsrichtingen aan de gang te gaan.

In volgorde van 'meeste stemmen':
  1. Single sing-on
  2. Ketenbeheer en ketenregie
  3. SLA templates
  4. Leermiddelenbeleid op scholen
  5. Keep it simple



zondag 12 juni 2011

Eindversie Onderzoek

Vier dagen voor de deadline is het me gelukt: een onderzoeks- én innovatieverslag ingeleverd voor mijn opleiding Master Learning and Innovation.

In dit verslag vind je hoe ik de innovatiestrategie ChangeByChange heb gebruikt om E-learning (in dit geval de ELO N@tschool) in te voeren in een lerarenteam. Dit heb ik niet gedaan door N@tschool bij de leraren te introduceren, maar door dit bij de studenten te doen. Het wel en wee van dit innovatieproces heb je al eerder kunnen lezen in mijn blog, het onderzoek naar de effecten van deze innovatiestrategie is nu ook afgerond.
Ik moet zeggen: ChangeByChange is krachtig en spectaculair!

Over enkele weken mijn eindbeoordeling. Ik houd je op de hoogte.

Bekijk hier de eindversie van mijn onderzoek.

Je kunt 'm ook als boekje bekijken via Issuu.com

woensdag 1 juni 2011

Managementinfo ChangeByChange

Mijn Masterthesis voor de MLI is bijna klaar. Jullie zijn voor een deel getuige geweest van mijn worsteling met het onderzoeken zelf, maar ook heb je mijn eigen innovatiestrategie zien groeien. Van een geheime missie-strategie die toen nog SGI heette, naar een open alternatieve innovatiestrategie die ik ChangeByChange genoemd heb.

De maandag na hemelvaart lever ik mijn concept onderzoek in, de dinsdag na pinksteren het definitieve verslag. Met andere woorden: heb je nog commentaar...? Uiteraard sta ik na deze data open voor alle suggesties en ga ik graag een inhoudelijke discussie met je aan over CbC.

Onderstaand een folder met wat managementinfo over de strategie zoals ik die binnen het Deltion College heb verspreid. Een kleurenprinter, wat dikker glanzend papier en de boel ziet er super gelikt uit. Wellicht een aardig idee voor de promotie van je eigen onderzoeksresultaten? Eventueel kun je de folder ook digitaal aanbieden, zie het voorbeeld hieronder. Binnenkort het definitieve onderzoeksverslag. Gewoon in pdf.